“Hier hebben mijn kinderen een toekomst”
11 jaar geleden liet Heyam haar leven in Syrië achter zich. Door de moeilijke omstandigheden hebben ze Syrië verlaten en zijn ze naar Libanon gegaan. Later is ze alleen verder gereisd naar Turkije, en daarna naar Griekenland. Heyam vertelt: “Ik ben lopend van Turkije naar Griekenland gegaan, en heb 7 dagen gelopen om in Griekenland te komen. Deze reis was ontzettend zwaar.” Heyam besloot om in haar eentje door te reizen naar Nederland. Ze kende hier wat mensen en wist dat het er veilig was. Uiteindelijk is ze met een vrachtwagen van Griekenland naar Nederland gekomen.
Eenmaal in Nederland was haar reis nog niet afgelopen. Hier begon een van de moeilijkste periodes in haar leven. Haar man en kinderen waren nog niet bij haar, en zelf verbleef ze in meerdere asielzoekerscentra. “Ik heb in verschillende opvangplekken gezeten zoals Ter Apel, Budel, Doetinchem en Katwijk. Steeds opnieuw moest ik wennen aan een nieuwe plek.”
Heyam heeft ongeveer een jaar moeten wachten op de beslissing over de gezinshereniging. Dat jaar voelde erg lang en zwaar. Heyam: “Het was moeilijk om zonder mijn gezin te leven en iedere dag te wachten op goed nieuws”. Gelukkig kwam dat goede nieuws: uiteindelijk kregen haar man en kinderen toestemming om naar Nederland te komen. Op 3 september 2015 kregen ze de sleutel van een huis in Numansdorp, en op 4 september 2015 kwamen haar man en kinderen naar Nederland. “Dat was een bijzonder en emotioneel moment voor ons gezin”, zegt ze, “want na een jaar van wachten waren we eindelijk weer samen”.
Een nieuw begin in Numansdorp
En toen zaten ze ineens in Numansdorp. Ze kwam daar terecht via de asielprocedure; ze konden niet zelf kiezen. “Ik werd hier geplaatst. Ik kende de Hoeksche Waard helemaal niet. We waren de eerste Syrische familie in het dorp. Dat was best spannend.”
Het gevoel van ‘nieuw zijn’ was in het begin sterk aanwezig. Alles was anders dan wat ze gewend waren. “Je komt in een nieuwe omgeving en je begrijpt eigenlijk niets. De taal is moeilijk en je weet niet hoe alles werkt. Dat maakt het heel lastig.”
In die eerste periode speelde hulp van anderen een belangrijke rol. Vrijwilligers, organisaties en mensen uit de buurt hielpen bij praktische zaken en bij het leren van de taal. “We hebben veel hulp gehad, bijvoorbeeld van Vluchtelingenwerk. Ze hielpen ons met school, papieren en hoe dingen werken in Nederland. Dat was heel belangrijk voor ons.”
Hun gezichten beginnen te stralen als ze het hebben over de mensen die hen in Numansdorp geholpen hebben. De persoonlijke contacten maakten echt het verschil. Zo kreeg Heyam les van een vrouw uit het dorp, Jolanda. “Het was in het begin zo moeilijk, maar zij was echt heel, heel lief.” Esther en Daan hielpen hen door overal post-its op te plakken. Zo konden ze snel woorden leren.
Als ze over Hessel begint te vertellen, schieten de tranen in haar ogen. Hessel, een man uit de buurt, heeft ontzettend veel voor hun gezin betekend. Daniel vertelt dat hij in de buurt woonde, maar Hessel was scheepskapitein. In januari is hij overleden. Heyam: “Hij was echt een soort opa voor mijn kinderen. Hij hielp ons met de taal, met allerlei andere dingen en was altijd betrokken. We zullen hem nooit vergeten.”
Leren, werken en doorgaan
Langzaam bouwde het gezin een leven op in Nederland. Ze leerden de taal, gingen naar school en vonden werk. Het kostte tijd, want ze heeft 3 jaar op school gezeten, maar het gaf ook zelfstandigheid. “In het begin heb je veel hulp nodig, maar nu kan ik veel dingen zelf. Ik kan formulieren begrijpen, gesprekken voeren en dingen regelen. Dat geeft rust.”
Voor de kinderen was de overgang ook groot. “Voor mijn kinderen was het moeilijk in het begin. Ze moesten alles opnieuw leren en dat kost tijd. Maar nu gaat het veel beter.” Inmiddels zijn ze goed gewend en hebben ze hun plek gevonden op school en in de buurt. Daniel, die hier geboren is, kent niet anders. Als ik hem vraag hoe hij het vindt op school, zegt hij: “We gaan elk jaar op schoolreisje!” Binnenkort gaan ze naar Duinrell. Daar kijkt hij nu al naar uit!
Werk met betekenis
Zowel Heyam als Moussa hebben werk gevonden. Dankzij een vriendelijke Egyptische man die hij had leren kennen, kon hij al snel aan het werk. Daar was hij ontzettend blij mee. Later werkte hij bij een bloemenbedrijf, waar hij bloemen en andere producten verzamelde en klaarmaakte voor transport naar verschillende landen. Nu werkt hij als bezorger, inmiddels ook in zijn eigen Numansdorp. Het werk geeft niet alleen inkomen, maar ook structuur en contact met anderen. Want naar elkaar omkijken: dat vindt hij heel belangrijk.
Moussa vertelt over een keer dat hij een pakketje bij een oudere vrouw kwam afleveren. Ze viel toen ze opstond uit haar stoel. Hij is meteen bij de buren aan gaan bellen voor hulp. Het verbaasde hem dat ze aangaf dat haar zoon haar waarschijnlijk niet zou komen helpen als ze zou vallen. Want waarom helpt haar familie haar niet? Dat vindt hij hier in Nederland echt anders. In Syrië zijn ze gewend om veel meer contact te hebben met familie.
Heyam heeft tijdens haar opleiding gewerkt in de zorg, bij Alerimus. Daarna vond ze een baan die dicht bij haar eigen ervaring ligt. Heyam: “Toen ik hulp nodig had, heb ik contact opgenomen met de gemeente. Daar ontmoette ik een vriendelijke medewerkster die mijn naam heeft voorgesteld aan Stichting Inclusia. Daar ben ik haar nog steeds erg dankbaar voor, omdat dit een belangrijke positieve verandering in mijn leven heeft gebracht.” Inmiddels werkt Heyam zelf bij Stichting Inclusia: de stichting die nieuwkomers in de Hoeksche Waard begeleidt bij hun start in Nederland. “Vanaf het eerste moment voelde ik mij welkom. De manier waarop collega's met elkaar en met cliënten omgaan is warm, respectvol en menselijk. Het voelt niet als een gewone werkplek, maar als een plek waar mensen echt om elkaar geven.” Ze helpt mensen met het regelen van een woning, met uitkeringen, zorgverzekering, energiecontracten. Alles wat nodig is om hier te kunnen starten.
Ze ziet haar werk als iets waardevols, juist omdat ze zelf weet hoe het voelt om nieuw te zijn. En ze voelt zich er ontzettend thuis. “Het zijn hele lieve mensen. Ik ga elke dag fluitend naar mijn werk, omdat ik zo blij ben! Souad, Abdelaziz en Somaya zijn officieel mijn collega's, maar voor mij voelen zij als familie. Souad is echt het voorbeeld van een sterke vrouw. Abdelaziz zie ik als een grote broer. Hij begeleidt mij, geeft mij advies en helpt mij telkens wanneer ik ergens tegenaan loop. Zijn steun en goede raad hebben mij veel geholpen. Ook Leonieke wil ik graag noemen. Zij is een vrouw met enorm veel energie en enthousiasme. Haar positieve uitstraling werkt aanstekelijk en zij brengt altijd een fijne sfeer met zich mee. Ze staat klaar voor anderen en motiveert mensen met haar betrokkenheid en inzet. Haar energie geeft het team kracht en maakt het prettig om samen te werken.”
Verbonden met de buurt
Heyam en Moussa kijken met vertrouwen naar de toekomst, vooral voor hun kinderen. “Nederland heeft ons een kans gegeven. Het is hier veilig en onze kinderen kunnen naar school en een goede toekomst krijgen.”
In de loop der jaren is het contact met de buurt gegroeid. In het begin was het echt spannend en moeilijk. Ze hebben als gezin meerdere keren moeilijke momenten meegemaakt in de wijk, op school of bij sportverenigingen. “Soms voelde je dat mensen anders naar je keken. Dat doet pijn.” Toch ziet ze dat de situatie in de loop der tijd verbeterd is. “Nu is het anders. Mensen zijn opener en vriendelijker geworden. Het gaat beter dan in het begin.” Ook hebben ze goed contact met hun buren. Het zijn aardige mensen en ze helpen elkaar als het nodig is. Het gezin heeft een netwerk opgebouwd en hun leven op de rails gekregen. “In het begin waren we hier alleen, maar nu zijn er meer mensen die we kennen. Dat helpt heel veel.”
Dat ze inmiddels echte Numansdorpers zijn, blijkt wel uit het enthousiasme van Daniel als hij over de Paardenmarkt begint te praten. Terwijl we nog wat hapjes verorberen, vertelt hij me honderduit over de activiteiten op de Paardenmarkt. En ik luister maar al te graag, want als Brabantse Hoeksche Waarder kan ik daar nog veel van leren!
